چکیده تکنوکراسی مدلی از حکمرانی است که در جوامع صنعتی و به دنبال اهمیت یافتن علوم و فنون مطرح گردید؛ در این سیستم حکومتی افراد دارای تخصص علمی و فنی اداره جامعه را بر عهده می‌گیرند. در ایران عصر پهلوی نیز تحت‌تأثیر سیاست‌های صنعتی‌سازی زمینه ورود فن‌سالاران به مناصب سیاسی فراهم گردید. براین‌اساس، مقاله حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به مبانی نظریه نهادگرایی تاریخی به تبیین نحوه عاملیت نهادها و کنشگران مؤثر در فرایند شکل‌گیری و رشد تکنوکراسی در ایران اختصاص یافته است. یافته‌های پژوهش حاکی از نقش تعیین‌کننده شاه و سیاست‌های تمرکزگرایانه حکومت در جهت‌دهی به توسعه و فراهم‌سازی بستر تکنوکراسی است. سطوح میانی، با تمرکز بر نهادهای رسمی، محل تبدیل سیاست‌ها و قوانین کلان به برنامه‌ها و اقدامات انجام‌گرفته در حوزه صنعت و اقتصاد بوده و کنشگران در سطح خرد شامل سیاست‌مداران، مدیران، کارآفرینان در تأسیس سازمان‌های صنعتی، راه‌اندازی واحدهای تولیدی، تربیت نیروهای تکنسین و به کار گماردن آن‌ها در کارخانه‌ها و سازمان‌های صنعتی نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌اند.
علیزاده بیرجندی، زهرا و پورسلطانی، سمیه. (1404). نهادگرایی تاریخی چهارچوبی برای بررسی عوامل مؤثر در رشد و تکوین تکنوکراسی در ایران. (e28263). جامعه‌شناسی تاریخی، 16(2)، e28263 https://doi.org/10.48311/jhs.2026.104766.0
MLA
علیزاده بیرجندی، زهرا، و پورسلطانی، سمیه. "نهادگرایی تاریخی چهارچوبی برای بررسی عوامل مؤثر در رشد و تکوین تکنوکراسی در ایران" .e28263 ، جامعه‌شناسی تاریخی، 16، 2، 1404، e28263. doi: 10.48311/jhs.2026.104766.0
HARVARD
علیزاده بیرجندی، زهرا، و پورسلطانی، سمیه. (1404). 'نهادگرایی تاریخی چهارچوبی برای بررسی عوامل مؤثر در رشد و تکوین تکنوکراسی در ایران'، جامعه‌شناسی تاریخی، 16(2), e28263. doi: 10.48311/jhs.2026.104766.0
CHICAGO
علیزاده بیرجندی، زهرا و پورسلطانی، سمیه، "نهادگرایی تاریخی چهارچوبی برای بررسی عوامل مؤثر در رشد و تکوین تکنوکراسی در ایران." جامعه‌شناسی تاریخی، 16 2 (1404): e28263, doi: 10.48311/jhs.2026.104766.0
VANCOUVER
علیزاده بیرجندی زهرا، پورسلطانی سمیه. نهادگرایی تاریخی چهارچوبی برای بررسی عوامل مؤثر در رشد و تکوین تکنوکراسی در ایران. جامعه‌شناسی تاریخی. 1404;16(2):e28263. doi: 10.48311/jhs.2026.104766.0
جامعه‌شناسی تاریخی