بازخوانی الگوهای نام‌گزینی کودکان در روستاهای منطقه دشتی در دوره قاجار و پهلوی

نوع مقاله : مقالات علمی پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته مقطع دکتری رشته تاریخ دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران
10.48311/jhs.2026.121951.82968
چکیده
نام‌گزینی نوزادان به عنوان یک کنش فرهنگی چندلایه، نشان‌دهنده چگونگی تأثیر عوامل مختلف بر جوامع روستایی به شمار می‌رود. منطقه دشتی با پیشینه‌ تاریخی غنی و بافت روستایی، بستری مناسب برای مطالعه دگرگونی‌ها و تداوم‌ الگوهای نام‌دهی در گذر زمان به‌شمار می‌رود. بررسی عوامل مختلف بر انتخاب نام نوزدان، مسأله اصلی این پژوهش به شمار می‌رود. این مقاله با روشی تاریخی-مردم‌نگارانه انجام شده و داده‌های موردنیاز آن از پنج منبع اصلی مأخوذ گردیده: اسناد رسمی و دفاتر ثبتی اداره ثبت احوال منطقه از آغاز تا پایان پهلوی دوم، بایگانی مدارس قدیمی روستاها، منابع مکتوب تاریخی مربوط به منطقه، مصاحبه با آگاهان و معمرین محلی و نیز کاوش در گورنوشته‌های مقابر.
یافته‌های پژوهش نشان داد که در بازه‌ زمانی یادشده، چند دسته از عوامل به‌عنوان نیروهای محرک اصلی نام‌گزینی نوزادان روستایی منطقه دشتی عمل کرده‌اند: علائق و گرایش‌های مذهبی؛ باورهای عامیانه، نگرش‌های جنسیتی، حافظه خانوادگی و محلی، دلبستگی‌های ملی و ادبی، رویدادهای طبیعی و نظام طبقاتی. اگرچه در دوره پهلوی، به علت مهاجرت‌های کاری به ممالک عرب حاشیه خلیج فارس و ورود الزامات سبک نوین آموزشی، زمینه‌هایی برای تغییر ذائقه نام‌گزینی پدیدار شد، اما تأثیر عوامل یادشده چنان ریشه‌دار بود که تا پایان دوره مذکور بر امر نام‌گذاری نوزادان غلبه داشت.
کلیدواژه‌ها
موضوعات