بازنمایی پسران قفقازی (با تاکید برگرجی‌ها) در محاقل و دربار صفوی در سفرنامه‌های اروپایی، خوانش انتقادی بر پایه جامعه‌شناسی وبر

مطالعات تاریخ جنسیت عمدتا بر بازنمایی روایت‌های اروتیک در سفرنامه‌های جوامع پیشامدرن تأکید دارند. برخی محققان، به‌ویژه با تمرکز بر دوره قاجار، به صورت گذشته‌نگر، ریشه‌های اروتیسم مردانه را تا دوران صفویه ردیابی کرده‌ و این الگو را عمدتاً از طریق گزارش‌های سفرنامه‌های اروپایی بازسازی نموده‌اند. تکیه برچنین منابعی بدون بررسی انتقادی زمینه‌های تولید آن‌، موجب تفاسیر سطحی می‌شود. این مطالعه انتقادی، به بازنمایی پسران قفقازی (به‌ویژه گرجی‌ها) که جهت امور خدماتی و اجرای نمایش در دربار، محافل و قهوه‌خانه‌ها ظاهر می‌شدند، می‌پردازد که اغلب محور شکل‌گیری یک «الگوی فرهنگی اروتیک» در سفرنامه‌ها شده بودند. این تحقیق باتکیه بر جامعه‌شناسی تفسیری ماکس وبر، بررسی می‌کند که چگونه سفرنامه‌نویسان اروپایی، ویژگی‌های فرهنگی خاص- مانند موی بلند، لباس‌های مزین و رقص پسران- را در یک چارچوب همجنس‌خواهانه بازنمایی کرد‌ه‌اند؟ یافته‌ها نشان می‌دهند که این بازنمایی‌ها، به‌ویژه در دوران سلطنت شاه‌ عباس ‌اول، عمدتا با واقعیت اجتماعی هم‌خوانی ندارند، بلکه از طریق فرآیندهای تفسیری که تحت‌تأثیر پیش‌فرض‌های فرهنگی، مذهبی و سیاسی ناظران اروپایی بودند، شکل گرفته‌ و غالبا با اغراق‌، گزینش و تعمیم همراه بودند. تحلیل درزمانی روایت‌های سفرنامه‌ها، گسست قابل‌توجهی را با کاهش ارجاعات به‌چنین رفتارهایی، در دوره‌های پسین صفوی نشان می‌دهد. در روایت سفرنامه‌های متاخر، اروتیسم مردانه به‌طور فزاینده‌ای یک استعاره گذشته‌نگر است نه یک الگوی اجتماعی پایدار. این تحقیق بابرجسته ‌کردن محدودیت‌های معرفت‌شناختی منابع و به‌کارگیری چارچوب وبری، خواستار ارزیابی مجدد انتقادی روایت‌های غالب در تاریخ‌نگاری جنسیت در اوایل دوران مدرن است