۱- پژوهشگر در مرکز پژوهشی مطالعات اسلام جهانی دانشگاه گوته فرانکفورت ، velashedi@gmail.com
۲- دانشجوی جامعه شناسی سیاسی- دانشگاه تربیت مدرس
چکیده: (۴۵۰۲ مشاهده)
انقلاب فرهنگی بیشتر به یکی از نتایج ناگزیر انقلاب اسلامی فروکاسته شده و پیامد تحمیل ارادهی حاکمیت بر نظم دانشگاهی دانسته شده است. حال آنکه چیستی این رخداد تنها با درنظرگرفتن شرایطی که آن را امکانپذیر کردند، ارتباطش با جامعه و توصیف فربهی رخدادهای گوناگون قابل درک است. افزون بر این، مشکل اصلی پژوهشهای موجود این است که بر لحظهی پدیداری انقلاب فرهنگی تمرکز دارند. از این رو، در این مقاله، کوشش شد با تکیه بر تحلیل همآیند توصیفی عمیقتر ارائه شود، و سپس به این موضوع مهم پرداخته شود، چگونه انقلاب فرهنگی به امری پروبلماتیک در سالهای پس از انقلاب بدل شد. با تکیه بر تحلیل تاریخیِ مجموعه عوامل همآیند، سه اپیزود پیدایی، نهادینگی، و بازگشایی دانشگاهها شناسایی شدند. افزون بر این، مجموعهای از رویدادها ردیابی شدند، از قدرتیافتن اسلامگرایان، ضعف دولت، تسخیر سفارت آمریکا، و ناآرامیهای مرزی تا پاکسازیهای گسترده، انتخابات نخستین مجلس، و بمبگذاریها (در دفتر حزب جمهوری اسلامی و ساختمان نخستوزیری)، که در مرحله پیدایش اثرگذار بودند. وانگهی مجموعه رخدادهای درهمتنیدهای در متن مقاله گزارش شدند، مانند: ویژگی دانشگاه پساانقلابی، گسترهی انقلاب فرهنگی، و مسئلهی مقام مسئول در حوادث دانشگاه. توضیح همهی این فرآیندها نشان میدهد چگونه چهرهی تازهای از ادارهی جامعه در سالهای پس از انقلاب ذیل پروبلماتیک فرهنگ ممکن شد. در این مقاله به همآمیزی مؤلفههای گوناگون این پروبلماتیک یعنی برآمدن عقلانیت دینی، نهادهای متمایز، تکنیکها و رویههای تازهای برای اداره جامعه جایگزین شیوههای پیشین و از این مهمتر، توصیفی ژرف از کشمکشهای نیروهای گوناگون پرداخته شد
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:
تاریخ انتشار: 1398/12/22