دانشگاه تربیت مدرس جامعه‌شناسی تاریخی 2322-1941 7 3 2016 09 22 The Analysis of the Origin Oil Nationalization Movement According To Theory of Relative Deprivation علل تکوین جنبش ملی‌شدن صنعت نفت براساس نظریۀ محرومیت نسبی 277 300 22878 FA علی ابراهیمی استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران حسین مسعودنیا دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article One of the most important events Since World War II is Nationalization of the oil industry due to the presence of people in politics and the crisis that is led to the severance of diplomatic relations between Iran and Britain. So the oil nationalization movement in Iran can be considered the beginning of a new chapter based on the demands of the people seeking independence and authoritarianism. Various writers has examined and investigated the Oil Nationalization from different prospective and formation reasons as well. This Paper seeks to add a new angle to the movement of the oil industry-backed measures based on relative deprivation theory, the official answer to this question which admits Iran's insistence on holding the oil nationalization movement review and analyzed the factors involved in the divergence. In terms of writing ahead, between mental Elements seeking independence and authoritarianism political culture iran, Deprivation resulting from the expectations and abilities of citizens and government to achieve progress The research in this paper is a descriptive and analytical methods and Data for Library Studies and Documents, including books, scholarly articles, and the Internet has been made. The research shows that independence groups have caused the Iran according to Geopolitical and geostrategic position, to provide and promote Insisted on its right to nationalize the oil industry. یکی از مهم‌ترین وقایع بعد از جنگ جهانی دوم در ایران، ملی‌شدن صنعت نفت به‌‌واسطه حضور مردم در صحنۀ سیاست و بحرانی است که سبب قطع روابط سیاسی ایران و انگلیس شد؛ به‌همین دلیل جنبش ملی‌شدن صنعت نفت در ایران را می‌‌توان سرآغاز فصل نوینی درجهت مطالبات مردم مبتنی‌بر استقلال‌‌خواهی و استبدادستیزی به حساب آورد. تاکنون نویسندگان متعددی از ابعاد گوناگون، علل و عوامل شکل‌‌گیری و ناکامی جنبش ملی‌شدن صنعت نفت را بررسی کرده‌‌اند. مقالۀ پیش‌‌رو درصدد است تا ضمن افزودنِ زاویۀ جدیدی در تحلیل جنبش صنعت نفت با تمهید پشتوانۀ نظری مبتنی بر محرومیت نسبی، در مقام پاسخ‌گویی به این سؤال برآید که چه عواملی موجب شد تا مردم و رهبران ایران در برپایی جنبش ملی‌شدن صنعت نفت پافشاری و مشارکت داشته باشند. پژوهش پیش‌رو با روش توصیفی و تحلیلی صورت گرفته و گردآوری اطلاعات به‌صورت مطالعات کتابخانه‌‌ای و اسنادی شامل کتاب‌‌ها، مقاله‌های تخصصی و اینترنت بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌‌دهد، عناصر بین‌‌الاذهانی استقلال‌‌خواهی و استبدادستیزی موجود در فرهنگ سیاسی ایران، محرومیتی را که حاصل انتظارها و توانایی‌های مردم و رهبران ملی- مذهبی به‌منظور رسیدن به پیشرفت است، باعث شده تا ایرانیان بر حقوق خود اصرار ورزیده و زمینه‌های ملی‌کردن صنعت نفت را فراهم کنند. https://jhs.modares.ac.ir/article_22878_9b2a58460f62362e00c904e25d784e47.pdf