دانشگاه تربیت مدرس جامعه‌شناسی تاریخی 2322-1941 6 3 2014 09 23 Historical Position of Armenia, Azerbaijan and Georgia (South Caucasus) in Achaemenid Administrative System جایگاه تاریخی جوامع ارمنستان، گرجستان و آذربایجان (قفقاز جنوبی) در دستگاه اداری هخامنشیان 89 112 22857 FA مهسا ویسی دانشجوی دکتری،گروه باستان‌شناسی، دوره‌ی تاریخی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. علیرضا هژبری نوبری استاد، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. سید مهدی موسوی کوهپر دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. جواد نیستانی دانشیار، گروه باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Journal Article 1970 01 01 Caucasus region became a part of Achaemenid Empire during the Dariush attack to Scythian at 513-512 BC, and formed the northern border of the empire. Modern Georgia, Azerbaijan and Armenia, which generally form the south Caucasus countries, have been part of Achaemenid subordinate nations. In the official lists of Achaemenid satrapies, only the name of Armenia, has been noted and the administrative position of the other regions (Georgia and Azerbaijan) is less clear. The only written source that contains some information about this issue is Herodotus, and Archaeology data also shows that at the end of 6 century BC, major changes and innovations have been occurred in these regions as a result of Persian attendance. According to archaeological data, the most notably are Achaemenid type palaces with bell shaped column bases. Based on Herodotus records and other cultural material, western Armenia was a part of the 18^th satrapy, eastern Armenia was a part of the13^th satrapy, and Azerbaijan belonged to the 11^th satrapy in Herodotus list. Also western Georgia (i.e. Colchis) was not directly a satrapy, and at the extremity border of Achaemenid Empire, had undertaken protecting the north border of the empire against the Scythians, attacks. Although eastern Georgia (i.e. Iberia) was a part of the 11^th or 18^th satrapy in Herodotus list. In general, the aim of this study is to investigate the administrative position of modern Georgia, Azerbaijan and Armenia in the Achaemeniansatrapal system based on archaeological data. The methodology of this research is based on library research and field visiting of the areas in question. منطقه‌ی قفقاز که با حمله‌ی داریوش بزرگ به سکاها در سال (12-513 ق.م) ضمیمه‌ی امپراتوری هخامنشی شد، در سراسر دوره‌‌ی هخامنشی، مرزهای شمالی این امپراتوری را شکل می‌‌داد. مناطق امروزی گرجستان، آذربایجان و ارمنستان که به‌طور کلی، شامل کشورهای قفقاز جنوبی است، بخشی از ملل تابعه‌‌ی هخامنشیان بوده‌‌ است. فهرست‌‌های رسمی امپراتوری هخامنشیان از ملل تابعه، تنها به نام ارمنستان اشاره کرده‌‌اند و موقعیت سایر مناطق، در دستگاه اداری امپراتوری چندان روشن نیست. تنها منبع نوشتاری که در این‌باره، اطلاعاتی می‌دهد، تاریخ هرودوت است و داده‌‌های باستان‌‌شناسی نیز نشان می‌‌دهد که از اواخر (قرن 6 ق.م) تغییرات عمده‌‌ و نوآوری‌‌های زیادی در مواد فرهنگی این ناحیه به‌وجود آمده که ناشی از حضور پارسیان است. براساس داده‌‌های باستان‌‌شناسی، که مهم‌ترین آن‌‌ها کاخ‌‌هایی با ستون‌‌های زنگی‌شکل از نوع هخامنشی است و نوشته‌‌های هرودوت و سایر مواد فرهنگی، مشخص می‌شود که بخش غربی ارمنستان به ساتراپی هیجدهم و بخش شرقی آن به ساتراپی سیزدهم و منطقه‌‌ی آذربایجان به ساتراپی یازدهم مندرج در لیست هرودوت تعلق داشتند. ضمن این‌که بخش غربی گرجستان، یعنی کلخیس، به‌‌طور مستقیم وارد ساتراپی‌‌های پارسیان نبود و درحد نهایی مرزها وظیفه‌‌ی پاسداری از قسمت‌‌های شمالی در برابر حملات سکاها را برعهده داشت و بخش شرقی گرجستان، یعنی ایبریا، نیز احتمالاً داخل در ساتراپی هیجدهم یا یازدهم مندرج در لیست هرودوت بوده است. به‌طور کلی، هدف از این تحقیق بررسی جایگاه اداری کشورهای امروزی گرجستان، آذربایجان و ارمنستان در سیستم اداری ساتراپی‌‌های هخامنشی براساس داده‌‌های باستان‌‌شناسی است. روش این تحقیق نیز بر پایه‌‌ی مطالعات کتابخانه‌‌ای و بازدید میدانی از محوطه‌‌های مورد بحث است. https://jhs.modares.ac.ir/article_22857_a74e18755ac9197a540cecc5b0256935.pdf