جامعه‌شناسی تاریخی

  • سردبیر: مقصود علی صادقی گندمانی
  • تناوب نشر: دو فصلنامه
  • مدل انتشار: دسترسی باز

2322-1941 :pISSN

2476-6798 :eISSN

نشريه جامعه‌شناسی تاریخی يکی از نشريات انتشارات دانشگاه تربیت مدرس است که تحت مسئوليت علمی سردبير و هيات تحريريه منتشر می شود.
مجله علمی – پژوهشی جامعه شناسی تاریخی از سال ۱۳۸۸ تا۱۳۹۰ با عنوان دانشنامه علوم اجتماعی منتشر می شد. از پاییز و زمستان سال ۱۳۹۰طبق مصوبه وزارت علوم تحقیقات و فناوری با عنوان جامعه شناسی تاریخی انتشار یافت. درجه علمی – پژوهشی مجله جامعه شناسی تاریخی بر اساس نامه شماره ۱۸/۳/۱۶۲۷۰۸ مورخ /۰۸/۰۷۱۳۹۱ در جلسه کار گروه علوم انسانی وزارت علوم تحقیقات و فناوری مورخ۳۹۱/۰۷/۲۵ ۱ مطرح و با اعطای اعتبار علمی – پژوهشی از شماره ۲ پاییز و زمستان ۹۰ موافقت گردید .
بیانیه بهترین گردش کار و جلوگیری از تخلفات نشر
مجموعه قوانین کوپ برای سردبیران مجلات، در جهت ایجاد مجموعه‌­ای از حداقل استانداردها طراحی شده است که انتظار می‌­رود تمام اعضای کوپ از آن تبعیت کنند. بهترین دستورالعمل‌ها طرفدار زیادی دارند و در پاسخ به درخواست راهنمایی از سوی سردبیران در مورد طیف وسیع و روزافزون مسائل اخلاقی پیچیده طرح شده­ بودند. اگرچه کوپ انتظار دارد تمامی اعضا از مجموعه قوانین مربوط به سردبیران مجلات تبعیت کنند (و به شکایت­‌های مرتبط با اعضایی که از آن پیروی نکرده‌­اند می‌­پردازد)، متوجه شدیم ممکن است سردبیران قادر به انجام تمام توصیه‌­های بهترین عملکردها (که از همین رو داوطلبانه هستند) نباشند، اما امیدواریم پیشنهادات ما منجر به تشخیص آن دسته از خط مشی مجلات و عملکردهایی شود که نیاز به بازبینی و به بحث گذاشته شدن دارند.
در این نسخه ترکیبی از اسناد، مجموعه قوانین اجباری برای استانداردهای سردبیران مجلات، به‌صورت متون منظم با ماده­‌های شماره‌گذاری‌شده نوشته شده‌­اند.

۱ وظایف و مسئولیت­های کلی سردبیر
۱-۱ سردبیر باید در قبال هرگونه مطلبی که در نشریه او به چاپ می­‌رسد پاسخگو باشد.
به این معنی که سردبیر باید
۱-۲ برای مرتفع‌کردن نیاز خوانندگان و نویسندگان بکوشد؛
۱-۳ برای بهبود مداوم نشریه خود تلاش کند؛
۱-۴ رویکردهایی برای اطمینان حاصل کردن از کیفیت مطالبی که به چاپ می­‌رساند داشته باشد؛
۱-۵ مدافع آزادی بیان باشد؛
۱-۶ حافظ درستی و تمامیت سوابق آکادمیک باشد؛
۱-۷ به واسطه سازگاری استانداردهای عقلانی و اخلاقی، نیازهای شغلی را برآورده کند؛
۱-۸ همواره مشتاق چاپ اصلاحاتٰ، شفاف‌سازی‌­ها، پوزش و عذرخواهی­‌ها به هنگام نیاز باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیران می‌­تواند شامل این موارد باشد:
  • فعالانه در جستجوی دیدگاه­های نویسندگان، خوانندگان، ویراستاران و اعضای هیات سردبیری در مورد شیوه­های بهبود رویکردهای نشریه خود باشد؛
  • تشویقکردن و آگاهبودن از تحقیق در رابطه با بازبینی و چاپ و دوباره ارزیابیکردن رویکردهای نشریه خود در پرتو یافته­های جدید؛
  • تلاش برای ترغیب ناشران در تهیه منابع مناسب و راهنمایی از جانب کارشناسان (به عنوان مثال طراحان و حقوقدانان)؛
  • حمایت از ابتکارات طراحیشده برای کاهش مشکلات موجود در پژوهش و انتشار؛
  • حمایت از ابتکاراتی که در جهت آموزش اخلاق انتشار به محققان ایجاد شده­اند؛
  • ارزیابی تاثیرات خط مشی نشریه بر رفتار نویسنده و مرورگران و سیاست­‌های تجدید نظر در مواقع لزوم که برای تقویت مسئولیت‌پذیری و کاهش مشکلات رفتاری لازم است؛
  • اطمینان حاصل کردن از این که هرگونه مطلب منتشرشده از جانب نشریه، پیام انتشار مقاله را منعکس کرده و آن را در متن آورده باشد.
 
۲ ارتباط با خوانندگان
۲-۱ خوانندگان باید در مورد تامین‌کنندگان مالی یا اجرای پژوهش آگاه باشند و بدانند آیا تامین‌کنندگان مالی نقشی در تحقیق و چاپ آن داشته‌­اند یا خیر و اگر پاسخ مثبت است چه نقشی داشته­‌اند.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
  • کسب اطمینان از این که گزارش­های چاپشده و بازبینی تحقیق، توسط مرورگرهای واجد صلاحیت صورت گرفته باشد (از جمله مرور آماری در جایی‌که لازم باشد)؛
  • کسب اطمینان از اینکه بخش­های مرورنشده نشریه کاملا مشخص هستند؛
  • اتخاذ رویکردهایی که صحت، جامعیت و وضوح گزارش­های تحقیقی را تقویت کند، از جمله ویرایش فنی و استفاده از رهنمودها و چک‌لیست­های مناسب؛ 
  • توجه به بهبود خط مشی شفافیت برای تقویت حداکثر شفافیت در مورد منشاء مقالات غیرتحقیقی؛
  • اتخاذ سیستم­هایی از تالیف یا مشارکت که عملکردهای خوب را ارتقا داده (به عنوان مثال، بهطوری که فهرستسازی بهطور دقیق نشان دهد چه کسی کار را به انجام رسانده است) و مشکلات (مانند نویسندگان روح و مهمان) را کاهش دهد.
  • به خوانندگان اطمینان دهد که نوشته‌های کارکنان نشریه یا هیات تحریریه بهطور بیطرفانه­ای مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.
 
۳ ارتباط با نویسندگان
۳-۱ تصمیم سردبیر در پذیرش یا رد یک مقاله باید بر اساس اهمیت، اصالت و وضوح مقاله، اعتبار مطالعاتی و ارتباط آن با اهداف نشریه باشد.
۳-۲ سردبیر نباید برای قبول نوشته‌ها، تصمیم خود را عوض کند مگر آنکه در مورد نوشته با مشکلاتی جدی روبه‌رو شده باشد.
۳-۳ سردبیر جدید نباید تصمیمات سردبیر قبلی را در ارتباط با چاپ نوشته‌ها عوض کند، مگر آنکه مشکلاتی جدی در این باره شناسایی شود.
۳-۴ توصیف رویکردهای ارزیابی مجدد باید منتشر شوند و سردبیر باید آماده توجیه هرگونه انحراف عمده از رویکردهای توصیف شده باشد.
۳-۵ نشریات باید مکانیزمی را تعریف کنند تا نویسندگان بتوانند در برابر تصمیمات سردبیران به آن استناد کنند.
۳-۶ سردبیر باید انتظارات خود را از نویسنده در غالب رهنمودهایی به چاپ برساند. این رهنمودها باید بطور منظمی بهروزرسانی شده و به این کد ارجاع یا لینک داده شوند.
۳-۷ سردبیر باید رهنمودی را در مورد معیار لازم برای تالیف یا این که چه کسی باید به عنوان شریک چنین استانداردهایی را در این زمینه رعایت کند تهیه نماید.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
  • بازبینی منظم نظرات نویسنده و ارایه لینک­های مرتبط با این رهنمودها؛
  • انتشار منافع متعارض مرتبط، برای تمام شریکان و انتشار اصلاحات در صورتی که منافع متعارض بعد از چاپ مشخص شده باشند؛
  • اطمینان حاصل کردن از این که مرورگرهای نوشته‌ها به درستی انتخاب شده­اند (به عنوان مثال اشخاصی که قادر هستند مطلب را مرور کنند و از منافع متعارض فاقد صلاحیت مبری هستند)؛
  • احترام به آن دسته از درخواست‌های نویسندگان مبنی بر این که در صورت قابل قبول و قابل اجرا بودن نوشته آن­ها، کسی حق بازبینی آن را نداشته باشد؛
  • در مواردی که تالیف مشکوک به داشتن مشکلات یا مشاجرات باشد به راهنمایی­های روندنمای کوپ استناد کند؛
  • چاپ جزئیات چگونگی حل و فصل موارد مشکوک به داشتن مشکل (به عنوان مثال لینک­ دادن به روندنمای کوپ)‌؛
  • چاپ تاریخ نوشته‌ها و پذیرش مقالات.
 
۴ ارتباط با مرورگران
۴-۱ سردبیر باید انتظارات خود را از مرورگر از جمله بهکارگیری مطالب ارائهشده جهت کسب اطمینان، در غالب رهنمودی ارائه کند. این رهنمود باید بطور منظم بروزرسانی شده و به این کد ارجاع یا لینک داده شود.
۴-۲ سردبیران باید قبل از ارجاع مرور نوشته، مرورگرانی را برای بروز هرگونه منافع متعارض بالقوه در اختیار داشته باشند.
۴-۳ سردبیر باید سیستمی را در اختیار داشته باشد تا به واسطه آن اطمینان یابد تشخیص‌­های مرورگرها محفوظ هستند، مگر آنکه مرور آشکاری داشته باشند که نویسندگان و مرورگران از آن مطلع باشند.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
  • تشویق مرورگران برای بهچالشکشیدن سئوالات در زمینه اخلاقی و تحقیقات احتمالی و مشکلات برخاسته از نوشته‌ها در مورد انتشار (به عنوان مثال طراحی غیراخلاقی تحقیق، اطلاعات ناکافی برای حصول رضایت یا حمایت از موضوعات تحقیقی (از جمله حیوانات)، به کارگیری و ارائه نامناسب اطلاعات)؛
  • تشویق مرورگران برای بهچالشکشیدن اصالت نوشته‌ها و آگاهی نسبت به انتشار مطالب دارای اطناب و سرقت ادبی؛
  • دادن تجهیزات لازم به مرورگران برای شناسایی انتشارات مرتبط (به عنوان مثال دادن لینک منابع ذکرشده و جستجو در زمینه فهرست کتاب)؛
  • اعلام نظرات مرورگران به نویسندگان با تمامیت کامل، مگر آنکه اظهارات اهانت‌آمیز یا افتراآمیز باشند؛
  • اطمینان یافتن از همکاری مرورگران با نشریه؛
  • تشویق موسسات آکادمیک به پذیرش فعالیت­های مرور به عنوان رویکردی پژوهشی؛
  • بررسی عملکرد مرورگران و گام برداشتن در جهت حصول اطمینان از استاندارد بالای آن؛
  • توسعه و حفظ پایگاه داده مرورگران مناسب و بهروزرسانی آن بر اساس عملکرد مرورگران؛
  • بهکارنگرفتن مرورگرانی که اغلب مرورهای سریع، بیکیفیت یا با تاخیر دارند؛
  • حصول اطمینان از اینکه پایگاه داده مرورگران منعکس‌کننده جامعه آن­ها در نشریه است و افزودن مرورگران جدید در صورت نیاز؛
  • استفاده از طیف وسیعی از منابع (نه صرفاً مخاطبان شخصی) برای تشخیص مرورگران جدید بالقوه (به عنوان مثال پیشنهادات نویسنده، پایگاه داده مربوط به فهرست کتاب)؛
  • پیروی از روندنمای کوپ در مواردی که عملکرد مرورگران دچار مشکل باشد.
 
۵ ارتباط با اعضای هیات تحریریه
۵-۱ سردبیر باید اعضای هیات تحریریه جدیدی در نظر گرفته و بر اساس انتظاراتی که از آن­ها دارد رهنمودهایی را در اختیار آن­ها بگذارد و اعضا را به تناسب خط مشی­ و توسعه‌­های جدید، به روز نگه دارد.
بهترین عملکرد برای سردبیران شامل این موارد خواهد بود:
  • برخورداری از خط مشی لازم برای مدیریت نوشته‌های اعضای هیات تحریریه تا اطمینان حاصل شود که مرور بی‌طرفانه است؛
  • شناسایی اعضای هیات تحریریه باصلاحیتی که فعالانه در توسعه و مدیریت خوب نشریه همکاری دارند؛
  • بازبینی منظم ترکیب هیات تحریریه؛
  • ارایه راهنمای روشنی به اعضای هیات تحریریه در مورد نقش­ها و وظایف مورد انتظار که احتمالاً شامل این موارد خواهد بود:
    • فعالیت به عنوان عضو اجرایی نشریه
    • حمایت و ارتقای نشریه
    • جستجوی بهترین نویسنده­ها و بهترین آثار (به عنوان مثال از چکیده نشت­ها) و تقویت فعالانه نوشته‌ها
    • ویرایش نوشته‌ها برای نشریه
    • قبول مسئولیت ویراستاری، بازبینی و بیان نظرات در مورد مقالات در حوزه تخصصی خود
    • پیوستن و مشارکت در جلسات هیات تحریریه
    • مشورت دوره­ای با اعضای هیات تحریریه (مثلا بطور سالانه) برای بررسی نظرات در مورد اداره نشریه، آگاهکردن آن­ها از هرگونه تغییر در خط مشی نشریه و شناسایی چالش­های پیش رو
 
۶ ارتباط با صاحبان و ناشران نشریه
۶-۱ ارتباط سردبیر با ناشر و صاحب نشریه اغلب پیچیده است اما باید اساساً بر پایه اصول آزادی سردبیری باشد.
۶-۲ سردبیر باید بر مبنای کیفیت و تناسب مقالات با نشریه و بدون دخالت صاحب یا ناشر نشریه، در مورد چاپ مقالات تصمیم بگیرد.
۶-۳ سردبیر باید قرارداد کتبی داشته باشد که ارتباط او با صاحب یا ناشر نشریه در آن تنظیم شده باشد.
۶-۴ مفاد این قرارداد باید در جهت مجموعه قوانین کوپ برای سردبیران نشریه باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • ایجاد مکانیزم­هایی برای حل و فصل تعارضات بین خود و صاحب یا ناشر نشریه با تشریفات قانونی؛
  • ارتباط پیوسته با صاحب و ناشر نشریه خود.
 
۷ رویکردهای ویراستاری و بازبینی
۷-۱ سردبیر باید مطمئن شود که بازبینی در نشریه او منصفانه، بیطرفانه و بهموقع است.
۷-۲ سردبیر باید سیستمی برای حصول اطمینان از این داشته باشد که مطالب ارائه شده در نشریه در حین بازبینی محرمانه باقی می‌­مانند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • حصول اطمینان از این که افراد مشغول به کار ویراستاری (از جمله خود) از آموزش کافی برخوردارند و بهرهمندی از جدیدترین رهنمودها، توصیه­ها و شواهد در مورد بازبینی و مدیریت نشریه؛
  • آگاهی از تحقیقات صورتگرفته در مورد بازبینی و پیشرفت­های تکنولوژیک؛
  • اتخاذ مناسب­ترین روشهای بازبینی برای نشریه و انجمن پژوهشی آن؛
  • بررسی دوره­ای عملکردهای بازبینی­ برای بهبود احتمالی آن­ها؛
  • ارجاع موارد مشکل­ساز به کوپ، به‌خصوص هنگامی که سئوالاتی مطرح شده­اند که در روندنمای کوپ پاسخ داده نمی‌شوند، یا گمان می­رود مشکلات جدیدی در مورد نشریه وجود دارد؛
  • داشتن جلسهای با حکم به منظور داوری در مورد شکایاتی که قادر به حل آن نبوده­اند.
 
۸ تضمین کیفیت
۸-۱ سردبیر باید گام­های معقولی در جهت حصول اطمینان از کیفیت مطالبی که چاپ می­کند بردارد، با توجه به این که نشریات و بخش­های درون نشریات اهداف و استانداردهای متفاوتی خواهند داشت.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • داشتن سیستمی برای شناسایی اطلاعات نادرست (به عنوان مثال عکس­هایی که در جای مناسب به کارگرفته نشده‌اند یا متون سرقت‌شده) هنگام بروز گمانه‌زنی­ها؛
  • اتخاذ تصمیمات مربوط به صفحه‌آرایی نشریه بر پایه شواهد مرتبط با فاکتورهایی که کیفیت گزارشات را بالا می­برند، به جای این که بر پایه دلایل زیبایی‌شناسی یا ترجیح شخصی باشند.
 
۹ حفاظت از اطلاعات شخصی
۹-۱ سردبیر باید در قضاوت­های خود، از اصول محرمانه بودن پیروی کند. صرف نظر از قوانین داخلی، آن­ها باید همواره اطلاعات اشخاصی را که در طول تحقیق یا تعاملات حرفه­ای به‌دست آمده­اند، محرمانه نگه دارند (به عنوان مثال بین دکتر و بیمار). بنابراین همواره لازم است رضایت کتبی آگاهی از انتشار را از افرادی گرفت که ممکن است شناخته‌شده باشند یا توسط دیگران شناسایی شوند (به عنوان مثال از نوع گزارش یا عکس­ها).
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • انتشار خط مشی خود در چاپ اطلاعات فردی (به عنوان مثال اطلاعات یا تصاویر شخصی) و توضیح کامل آن برای نویسنده؛
  • توجه کنید که رضایت مشارکت در تحقیق یا مسائل مربوط به آن، مشابه با رضایت انتشار اطلاعات، تصاویر یا نقل‌قول­های شخصی نیست.

۱۰ تشویق رعايت موارد اخلاقی (به عنوان مثال تحقیقات دربرگیرنده انسان­ و حیوانات)
۱۰-۱ سردبیر باید اطمینان یابد تحقیقی که منتشر می­کند بر اساس رهنمودهای اخلاقی بین‌المللی پذیرفته، صورت گرفته است (به عنوان مثال  Declaration of Helsinki برای تحقیقات کلینیکی و رهمنودهای AERA و BERA برای تحقیقات تحصیلی)
۱۰-۲ سردبیر باید تضمین بجوید که تمام تحقیقات توسط هیات ذی‌صلاحی که در حال حاضر وجود دارد به تایید رسیده­اند (به عنوان مثال کمیته تحقیقات اخلاقی). با این حال، سردبیر باید بداند چنین تاییداتی، اخلاقی بودن تحقیق را تضمین نمی­کند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • آمادگی برای درخواست شواهد تایید اخلاقی بودن تحقیق و سئوال از نویسندگان در مورد جوانب اخلاقی (مانند چگونگی کسب رضایت شرکت‌کننده یا روش به‌کاررفته برای به حداقل رساندن آزار حیوان) در صورت بروز نگرانی­ها یا نیاز به شفاف‌سازی؛
  • اطمینان یافتن از این که گزارش آزمایشات کلینیکی بر مبنای Declaration of Helsinki، Good Clinical Practice و دیگر رهنمودهای مربوط به تامین امنیت شرکت‌کننده صورت گرفته­اند؛
  • اطمینان یافتن از این که گزارش آزمایشات یا مطالعات انجام‌شده بر روی حیوانات، در جهت رهنمودهای سازمان بهداشت جهانی و خدمات انسانی برای مراقبت و استفاده از حیوانات آزمایشگاهی یا دیگر رهنمودهای مرتبط صورت گرفته­اند؛
  • تعیین مشاور یا هیات اخلاقی نشریه برای مشورت کردن در مورد امور خاص و بازبینی دوره­ای خط مشی نشریه.
 
۱۱ برخورد با تخلفات احتمالی
۱۱-۱ سردبیر موظف است در صورت مشاهده تخلفات یا نشانه­ای از بروز تخلفات وارد عمل شود. این وظیفه شامل مقالات چاپ‌شده و چاپ‌نشده می­شود.
۱۱-۲ سردبیر نباید به سادگی مقالاتی را که مشکوک به داشتن تخلف هستند رد کند. او از نظر اخلاقی باید چنین مواردی را پیگیری کند.
۱۱-۳ سردبیر باید از روندنمای کوپ در هر جای ممکن پیروی کند.
۱۱-۴ نخست سردبیر باید در جستجوی پاسخی از موارد مشکوک به تخلف باشد. اگرپاسخ قانع‌کننده­ای نیافت باید از کارکنان، موسسه یا بعضی از افراد ذی‌صلاح خواهان رسیدگی شود.
۱۱-۵ سردبیر باید تمام تلاش خود را به کار گیرد تا مطمئن شود رسیدگی درستی در مورد تخلف انجام شده است؛ اگر چنین چیزی صورت نپذیرد سردبیر باید تمام تلاش خود را در جهت یافتن راه حلی برای این مشکل به کار گیرد. این وظیفه­ای دشوار اما مهم است.


۱۲ اطمینان از درستی سوابق آکادمیک
۱۲-۱ خطاها یا اشتباه در نوشته‌ها باید بر اساس درجه اهمیت سریعاً تصحیح شوند.
۱۲-۲ سردبیر باید از رهنمودهای کوپ در اصلاح اشکالات استفاده کند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • حرکت در جهت کاهش مطالب هجوآمیز مستتر در چاپ (به عنوان مثال تمام موارد کلینیکی باید به ثبت برسند)؛
  • حصول اطمینان از این که مطالب چاپ‌شده به طریقه امنی آرشیو شده­اند (به عنوان مثال مخزن‌های دائمی مانند PubMed Central
  • در اختیار داشتن سیستمی برای این که به نویسنگان فرصت ارائه آزادانه مقالات تحقیقی را بدهد.
 
۱۳ مالکیت فکری
۱۳-۱ سردبیر باید نسبت به مساله مالکیت فکری آگاه باشد و با ناشر خود برای مدیریت توانایی نقض قوانین و تعهدات مالکیت فکری همکاری کند.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • اتخاذ سیستمی برای کشف سرقت ادبی (به عنوان مثال نرم‌افزاری برای جستجوی عناوین مشابه)؛ مقالات ارايه‌شده (بطور عادی یا به هنگام رویارویی با موارد مشکوک)؛
  • حمایت از نویسندگانی که کپی‌رایت برای آن­ها رعایت نشده است یا قربانی سرقت ادبی بوده­اند؛
  • داشتن آمادگی برای همکاری با ناشر در جهت دفاع از حقوق نویسنده و تحت پیگرد قرار دادن متجاوزان (به عنوان مثال با درخواست بازپس‌گیری یا برداشتن آن از وب سایت‌ها) صرف نظر از اینکه آیا نشریه کپی رایت را رعایت می­کند یا خیر.
 
۱۴ تشویق تبادل نظر
۱۴-۱ سردبیر باید مشوق و مشتاق رسیدگی به انتقادات متقاعدکننده از آثاری باشد که در نشریه به چاپ می­رساند.
۱۴-۲ باید به نویسنده مطلب مورد انتقاد فرصت پاسخگویی داده شود.
۱۴-۳ از مطالعه گزارش کار نتایج منفی نباید چشم‌پوشی شود.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • آزادی عمل برای تحقیق در مواردی که مطالب به‌چاپ‌رسیده در نشریه را به چالش می­کشد.
 
۱۵ شکایات
۱۵-۱ سردبیر باید سریعاً به شکایات رسیدگی کند و بداند شکایات حل و فصل نشده، شکایات بیشتری به بار می‌آورند. این مکانیزم و چگونگی ارجاع مسائل حل‌نشده به کوپ باید در نشریه روشن شده باشد.
۱۵-۲ سردبیر باید از رویه­ای که در روندنمای کوپ برای شکایات در نظر گرفته شده پیروی کند.


۱۶ ملاحظات اقتصادی
۱۶-۱ نشریات باید خط مشی و سیستمی داشته باشند تا مطمئن شوند ملاحظات اقتصادی، تداخلی با تصمیمات سردبیری ندارد (به عنوان مثال دپارتمان آگهی باید مستقل از دپارتمان ویراستاری عمل کن(.
۱۶-۲ سردبیر باید خط مشی تبلیغاتی روشنی در مورد محتوای نشریه و رویکردهای مورد نیاز برای اسپانسری داشته باشد.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • چاپ توضیحی کلی از منبع درآمد نشریه (به عنوان مثال سهم درآمدی از قسمت تبلیغات، فروش، ملزومات اسپانسری و غیره)؛
  • حصول اطمینان از اینکه رویه اسپانسری بازبینی همانند اسپانسری خود نشریه است؛
  • حصول اطمینان از اینکه موارد گنجانده‌شده در اسپانسری فقط بر پایه شایستگی آکادمیک و جذابیت داشتن برای خوانندگان در نظر گرفته شده­اند و تصمیم‌گیری در مورد این ملزومات تداخلی با ملاحظات تجاری ندارد.
 
۱۷ تعارض منافع
۱۷-۱ سردبیر باید سیستمی برای مدیریت برخورد منافع خود و همچنین کارکنان، نویسندگان، داوران و اعضای هیات تحريريه داشته باشد.
۱۷-۲ نشریات باید رویه آشکاری برای حل و فصل نوشته‌های از جانب سردبیران، کارکنان یا اعضای هیات تحريريه داشته باشند تا مطمئن باشند بازبینی بی‌طرفانه است.
بهترین عملکرد برای سردبیر شامل این موارد خواهد بود:
  • چاپ فهرست منافع مشترک (مالی، آکادمیک یا انواع دیگر) کارکنان ویراستاری و اعضای هیات تحريريه (که هر ساله باید به روز رسانی شوند).


اختيار- غيرتجاری
CC BY-NC
این نشریه دارای دسترسی باز، تحت قوانین گواهینامه بین‌المللی Creative Commons Attribution 4.0 International License منتشر می‌شود که اجازه اشتراک (تکثیر و بازآرایی محتوا به هر شکل) و انطباق (بازترکیب، تغییر شکل و بازسازی بر اساس محتوا) را می‌دهد .
مدیر مسئول
علی ساعی؛ استادیار جامعه شناسی

وابستگی سازمانی: دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
ایمیل: saeia@modares.ac.ir​
تلفن: -
سردبیر
مقصود علی صادقی گندمانی​؛ - تاریخ
وابستگی سازمانی: -
ایمیل: m_sadeghi@modares.ac.ir​
تلفن: 82883689​
هیات تحریریه

سعید معیدفر؛ دانشیار جامعه شناسی
وابستگی سازمانی: دانشگاه تهران، تهران، ایران
ایمیل: moeedfar@yahoo.com
تلفن: ۸۸۰۲۰۰۸۰ (۲۱) ۹۸+
 
محمد‌حسین پناهی؛ استاد -
وابستگی سازمانی: دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
ایمیل: mhpanahi@yahoo.com
تلفن: ۴-۲۲۲۲۳۰۰۱ (۲۱) ۹۸+
 
علیرضا هژبری نوبری؛ استاد باستان شناسی
وابستگی سازمانی: دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
ایمیل: hejebri@modares.ac.ir
تلفن: ۸۲۸۸۳۶۵۷ (۲۱) ۹۸+
 
محمدرضا جوادی یگانه؛ دانشیار -
وابستگی سازمانی: دانشگاه تهران، تهران، ایران
ایمیل: myeganeh@ut.ac.ir
تلفن: ۶۱۱۱۷۸۹۵ (۲۱) ۹۸+
 

راهنما و سیاست کلی مجله جامعه شناسی تاریخی

به منظور ارتقای سطح کیفی و یکسان سازی فرایند تهیه، داوری و انتشار مقالات در مجله جامعه شناسی تاریخی دانشگاه تربیت مدرس،  این شیوه نامه به مثابه رویکرد کلی مجله تدوین و از تاریخ 1396/05/01 قابل اجراست.

1. مقدمه

مجله جامعه شناسی تاریخی، مجله‏ای علمی – پژوهشی در چارچوب تحقیقات تجربی در محورهای کلی مرتبط با جامعه شناسی تاریخی می‌باشد که هدف از انتشار آن معرفی آخرین یافته‏‌های پژوهشی محققان و اندیشمندان است.‌ مقالاتی که در این مجله مورد پذیرش قرار می‏گیرند، به یکی از اشکال زیر نوشته می‏شوند:

  1. مقالات پژوهشی که حاصل تحقیقات نویسنده یا نویسندگان است و لزوماً به تولید علم و معرفت جدید منجر شده باشد.
  2. مقالات نظری و تالیفی که شامل بررسی و تحلیل انتقادی موضوع علمی است.
  3. مقالات استخراج‌شده از رساله دکتری، پایان‌نامه‌های برجسته و همچنین طرح‌های تحقیقاتی مستقل در صورتیکه مرتبط با محورهای اصلی مجله و در چارچوب اصول کلی تدوین مقالات در مجله باشد.

2. محورهای مقاله

تمامی مقالات ارسالی به مجله جامعه شناسی تاریخی می بایست هویت جامعه شناسی تاریخی داشته باشد. لذا مقالات در حوزه علمی یک رشته محض (به عنوان مثال جامعه شناسی، سیاسی، تاریخی و باستان شناسی محض و ...) مورد پذیرش نمی باشد. محورهای تخصصی مورد پذیرش در مجله جامعه شناسی تاریخی به شرح ذیل می باشد:

نوآوری نظری یا روش شناختی در جامعه‌شناسی تاریخی

- تاریخ اجتماعی ایران

- مطالعه  تطبیقی ایران و سایر  کشورها در باره یک واقعه تاریخی،اجتماعی، فرهنگی،  اقتصادی و سیاسی

- مطالعه تاریخی در مورد یک پدیده یا نهاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی

- مطالعه سیر تحول یک رسم، سنت، آیین، هنجار، قانون، عادات، سبک زندگی، شیوه‌های معیشتی، حکومت‌داری و آموزش و پرورش

- مطالعه سیر  تغییرات اجتماعی با توجه به روند مدرن‌شدن

- مطالعه انقلاب‌ها و جنبش‌های اجتماعی

- ارزیابی انتقادی جامعه شناسی تاریخی

- دولت- ملت در جامعه شناسی تاریخی

- مطالعه طولی نرخ تغییرات یک واقعه به صورت درون کشوری(ایران)  و بین کشوری

3. ساختار مقاله

هر مقاله علمی ـ پژوهشی با محاسبه  چکیده، جداول ،  نمودارها ، پانویس  و فهرست منابع،  بین 4500 تا 5000 کلمه می‌باشد که لزوماً دارای ساختار زیر است که رعایت این ساختار از سوی ارائه‌کنندگان مقاله الزامی است.

3-1- عنوان

3-2- نویسنده / نویسندگان مقاله ، رتبه علمی  ، نشانی محل کار و  پست الکترونیکی نویسنده / نویسندگان مقاله

- مقالات برگرفته‌شده از پایان‌نامه‌های دانشجویی با نام استاد راهنما، دانشجو و مشاوران به‌صورت مشترک و با مسئولیت استاد راهنما منتشر خواهد شد.

- ترتیب قرار گرفتن اسامی نویسندگان در مقالات برگرفته از پایان نامه و رساله: استاد/ اساتید راهنما، دانشجو، استاد/ اساتید مشاور (اختیاری) می باشد.

برای قدردانی از افراد و سازمان‏هایی که در انجام مطالعه یا تهیه مقاله همکاری داشته‏ اند، در پاورقی صفحه اول مقاله، زیر مشخصات نویسندگان، جمله ‏ای با حداقل کلمات نوشته می‏شود.

3-3- چکیده به زبان فارسی و انگلیسیچکیده بین 200 تا 250 کلمه که شامل مساله، دستگاه نظری، روش‌شناسى و مهم‏ترین یافته‌های مقاله  و نتیجه گیری باشد.

 3-4- واژگان کلیدی:  پنج کلید واژه، بیان گردد.

3-5- بیان مساله:  تمام مقالات باید مساله و فرموله کردن آن را داشته باشند.

3-6- ادبیات تجربی ونظری: دراین قسمت نتیجه نقد ادبیات مربوط به موضوع مقاله و چارچوب نظری و فرضیه یا فرضیه ها ارائه شود.

7 -3- چارچوب روش شناختی: تعریف عملیاتی مفاهیم و روش گردآوری و تحلیل داده، واحدهای مشاهده و واحدهای تحلیل ارائه شود.

3-8- تحلیل تجربی: تحلیل توصیفی و تبینیی ارائه شود.

9 -3- نتیجه گیری و ارایه دلالت های نظری و عملی پژوهش

3-10- منابع فارسی و انگلیسی

4. ارجاع در مقاله  

· شیوه ارجاع در مقاله باید به سبک APA بوده و منابع مورد استناد در داخل متن با ذکر نام‌خانوادگی نویسنده، سال انتشار و شماره صفحه داخل پرانتز آورده شود. مانند(میرحیدر، 1386: 22)  و  (Mirhaydar, 2007:22) .

یادآورى: در صورتى‌که اثر مورد استفاده به زبان فارسى ترجمه شده باشد، تاریخ انتشار متن حتماً سال میلادی که در آن مولف کتاب را تألیف کرده ، نوشته شود و از نوشتن سال ترجمه خودداری شود مانند (هانتینگتون، 1995)

  • فهرست منابع مورد استفاده در پایان مقاله به‌ترتیب الفبایى حرف اول نام خانوادگى نویسنده یا صاحب اثر، به شرح زیر تنظیم گردد.

 کتاب

 تألیف: نام خانوادگى نویسنده یا صاحب اثر، نام. سال انتشار. عنوان کتاب، محل انتشار: مؤسسه انتشاراتى، شماره چاپ.

ترجمه: نام خانوادگى نویسنده یا صاحب اثر، نام. سال انتشار. عنوان کتاب، نام و خانوادگى مترجم، محل انتشار: مؤسسه انتشاراتى، شماره چاپ.

 مجلات

مقاله: نام خانوادگى نویسنده، نام .سال انتشار. "عنوان مقاله"، عنوان مجله، دوره، شماره، شماره صفحات مقاله.

مجموعه مقالات: نام خانوادگى تدوین‌کننده مجموعه، نام. سال انتشار مجموعه. "عنوان مقاله"، عنوان کتاب مجموعه مقالات، محل انتشار، مؤسسه انتشاراتى، شماره صفحات مقاله.

منابع اینترنتى

- نام خانوادگى نویسنده، نام .تاریخ انتشار اثر در سایت مربوط.  عنوان اثر، نشانى سایت اینترنتى . تاریخ مراجعه کاربر به سایت مربوط.

پایان نامه

- نام خانوادگى نویسنده، نام . سال دفاع.  عنوان پایان نامه، مقطع تحصیلی، نام دانشگاه.

5.اندازه مقاله

- فونت و اندازه قلم در مقاله، می بایست بر اساس جدول ذیل تنظیم گردد.

راهنمای تنظیم اندازه و قلم مقالات

موضوع

اندازه

نوع فونت

عنوان مقاله فارسی

13 Bold

B lotus

اسامی نویسندگان فارسی

12 Bold

B lotus

متن چکیده فارسی

11 نازک

B lotus

تیترهای داخل متن

12 Bold

B lotus

کلیدواژه

12 Bold

B lotus

متن

12 نازک

B lotus

سرصفحه

10 نازک

B lotus

پانویس فارسی

10 نازک

B lotus

پانویس لاتین

10 نازک

Times New Roman

عناوین جداول،  نمودارها و شکل‌ها

11 نازک

B lotus

منابع فارسی

12 نازک

B lotus

منابع لاتین

11  نازک

Times New Roman

راهنمای تنظیم اندازه و قلم چکیده لاتین

چکیده‌های انگلیسی

تیتر Abstract

11 Bold, Italic

Times New Roman

عنوان مقاله انگلیسی

12 Bold

Times New Roman

اسامی نویسندگان انگلیسی

12  نازک

Times New Roman

متن چکیده انگلیسی

11  نازک

Times New Roman

  • فاصله خطوط 1و حداکثر در 15 صفحه باشد.
  • رعایت نیم فاصله (کلیدهای ترکیبی  Shift+Space  در ویندوزهای فارسی ) در تایپ  الزامی است.
  • در تنظیم جداول، نمودارها و شکل‌ها رعایت نکات زیر الزامی است:

-  اطلاعات جداول نباید به­صورت شکل و یا نمودار در مقاله ­تکرار شوند. شماره و عنوان جداول در بالا و شماره و عنوان نقشه‌ها، اشکال و نمودارها در پایین آنها ذکر گردد و در صورت اخذ آنها از منابع دیگر، ذکر منبع در زیر آنها الزامی است. همچنین ابعاد آنها باید متناسب با ابعاد فصلنامه  جامعه شناسی تاریخی باشد.

- هر ستون جدول باید دارای عنوان و واحد مربوط به‌خود باشد، چنانچه تمام ارقام جدول دارای واحد یکسان باشند، می‎توان واحد را در عنوان جدول ذکر نمود.

- تصاویر و نقشه‌ها باید واضح، خوانا، دارای مقیاس و با  کیفیت مناسب تهیه شده باشند.

6. شرایط پذیرش مقالات

  • مقالات صرفا از طریق سامانه مجلات دانشگاه تربیت مدرس به آدرس http://jhs.modares.ac.ir دریافت می‌شوند.
  • مقاله پیشتر برای هیچ یک از نشریات داخلی و خارجی ارسال و یا چاپ  نشده باشد.
  • محتوای مقاله باید با زمینه موضوعی مجله مرتبط باشد.
  • پذیرش اولیه مقاله ضرورتاً منوط به رعایت راهنمای نگارش مقالات است.
  • سرقت ادبی (Plagiarism) به هر شکل آن رفتار غیر اخلاقی  و غیر قابل قبول است.
    • مقالات رسیده توسط داوران مجله که به‌وسیله هیأت تحریریه معین مى‌شوند، مورد ارزیابى قرار گرفته و پذیرش نهایى منوط به موافقت هیأت تحریریه مجله جامعه‌شناسى تاریخی است.
    • در صورت پذیرش نهایی مقاله برای صدور پذیرش وچاپ آن ، نوسینده یا نویسندگان موظف به پرداخت 300000 هزارتومان به حساب 143395316 بانک تجارت شعبه دانشگاه تربیت مدرس  و ارسال اسکن فیش واریزی  به آدرس ایمیل مجله می‌باشد.
    • پدیدآورندگان مقاله باید به مدت چهار ماه پس از ارسال مقاله به فصلنامه از ارسال آن به فصلنامه دیگر خودداری کنند و در این مدت از وضعیت مقاله ارسالی از طریق سامانه الکترونیکی فصلنامه آگاهی حاصل نمایند.
    • هیأت تحریریه مجله در ویرایش ادبى مقاله (بدون تغییر محتوایى) آزاد است.
    • در مقالاتی که بیش از یک نویسنده دارند، نویسندگان باید یک نفر را به‌عنوان نویسندة عهده‌دار مکاتبات مشخص کنند. در غیر این صورت نفر اول، نویسندة عهده‌دار مکاتبات شناخته خواهد شد.
    • مسئولیت صحت مطالب مقاله به‌لحاظ حقوقی بر عهده صاحب و یا صاحبان مقاله می‌باشد.